|
|
|
|
|
|
|
|
|
Z 24 090 km², przy
rozciągłości południkowej 270 km a równoleżnikowej 145 km, Sardynia
jest drugą największą obszarowo wyspą Morza Śródziemnego, nieznacznie
ustępując Sycylii. Administracyjnie dzieli się na 4 prowincje (Sassari,
Nuoro, Oristano i Cagliari), w 1948 r. uzyskała status jednego z pięciu
w kraju regionów autonomicznych. Od pozostałych części Włoch Sardynia
różni się ekstremalnie, a jej mieszkańcy tworzą nieczęsty rodzaj
wyspiarzy preferujących góry niż morze. Dłuższe od sycylijskiego lecz w
przewadze niegościnne wybrzeże oraz groza napadów pirackich spowodowała
niechęć Sardyńczyków do morza, odwrócenie się od jego brzegów i oddanie
pasterstwu na jałowych wyżynach wewnątrz wyspy. Sardyńczycy mówią
własnym językiem (limba sarda). Zdaniem językoznawców nie jest on
dialektem języka włoskiego i w większym stopniu niż inne mowy romańskie
wykazuje na płaszczyźnie tak leksykalnej jak i gramatycznej zbieżności
z łaciną. Badaczy prehistorii
zainteresują oryginalne zabytki. Mieszkańcy Sardynii od ok. 1500 r.
p.n.e. wznosili pojedyncze lub grupowe budowle o niejasnym charakterze,
tzw. nuragi. Część archeologów twierdzi, że są to budowle
obronno-mieszkalne, inni uważają je za obiekty kultowe. Ich stożkowaty
kształt przypomina odwróconą doniczkę z dużych kamiennych bloków.
Najlepiej zachowane i jedne z najciekawszych nuragów można oglądać w
rejonie miejscowości Torralba w prowincji Sassari. Znajdujący się tam
nurag Santu Antine, znany też jako Gród Królewski (la Reggia Nuragica),
najważniejsza tego typu budowla megalityczna, stanowi dowód wysokiego
stopnia kultury i zaawansowanej technologii. Wzniesiona głównie z
ciosanych bloków bazaltu środkowa wieża liczy 17 m wysokości przy
podstawie o średnicy ponad 10 m. Resztki fenickich oraz rzymskich
budowli w okolicy dowodzą użyteczności nuragów także w późniejszych
czasach. Santu Antine jest doskonale położony pod względem
strategicznym, co może wskazywać na jego refugialny charakter. Cagliari na
południowym krańcu wyspy, stolica regionu, jest także głównym ośrodkiem
przemysłowym Sardynii oraz dużym portem o znaczeniu kluczowym dla jej
życia i rozwoju. Uderzające nowoczesnością ok. 200-tysięczne miasto
przyciąga
stosunkowo mało turystów. Poza urokliwym położeniem w zatoce pełnej
sterczących skał i rozlewisk do atrakcji zaliczyć trzeba świadectwa
długiej przeszłości (Cagliari jest starsze od Rzymu), jako że osadę tę
założyli już Fenicjanie. W kolejności chronologicznej ważniejszymi
zabytkami są tu więc punicka nekropolia, rzymski amfiteatr, obwarowania
z czasów władztwa Pizy (w tym wieża widokowa św. Pankracego z 1305 r.)
oraz aragońskie bastiony. W Cagliari znajduje się najstarsza
chrześcijańska świątynia wyspy - protoromańska bazylika św. Saturnina
na wschód od centrum. Wedle tradycji święty ten, czczony jako patron
miasta, pochodził z Cagliari i poniósł męczeńską śmierć podczas
prześladowań chrześcijan za cesarza Dioklecjana. Regularne linie
promowe utrzymywane są przez kilka kompanii żeglugowych. Największą z
nich, ze znaczną liczbą stałych połączeń, jest Tirrenia di Navigazione.
Inne to np. Moby Lines, Sardinia Ferries, Linea dei Golfi, Linee Lauro
oraz Ferrovie dello Stato, czyli koleje włoskie. Promy na Sardynię
odpływają m.in. z Genui, Spezii i Livorno. Punktami docelowymi zaś są
Golfo Aranci, Olbia, Porto Torres, Arbatax, Cagliari i in. Najmniej
czasochłonne są połączenia z portu Civitavecchia, ok. 80 km na północ
od Rzymu. Najtańszym przewoźnikiem są tu koleje włoskie obsługujące
trasę do Golfo Aranci. Na chwilę obecną (X 1992-IV 1993) promy z logo
FS odbijają codziennie o godz. 9.00, 11.30 i 21.30, by u brzegu
Sardynii zameldować się odpowiednio na 17.30, 19.30 i 6.00. Cena
miejsca na mostku (posto di ponte) wynosi dla osoby dorosłej 15 400, a
dla dzieci do 11 lat 7700 lirów; wygodny fotel lotniczy (poltrona)
kosztuje 26 000 i 13 300 lirów. Na wracających z wyspy oczekuje na
przystani promowej, będącej jednocześnie stacją towarową Civitavecchia
Marittima, bezpłatny autobus, który dowozi do dworca przy głównej linii
kolejowej do Rzymu. Posiadacze różnego rodzaju biletów sieciowych (np.
Inter Rail, Eurodomino) uiszczają w kasie opłatę portową (diritto
portuale) w wysokości 500 lirów. Jeżeli któraś z kart rabatowych
wykupiona została na I klasę, wówczas można podróżować w fotelu
lotniczym. Kasy FS znajdują się w porcie, ok. 1 km za kasami Tirrenii i
innych towarzystw promowych; po opuszczeniu dworca należy skręcić w
prawo i następnie iść prosto wzdłuż morza aleją Garibaldiego. Za 11 500
lirów (Saremar) lub 13 000 lirów (Moby Lines) można z portu w Santa
Teresa Gallura przeprawić się przez Bocche di Bonifacio na Korsykę. Jarosław Swajdo Magazyn Turystyczny, 2-3/1993 |