WIEDEŃ
Jeszcze sto lat temu Wiedeń był stolicą rozpostartej na 676 tys. km² dualistycznej monarchii austro-węgierskiej, drugiego po Rosji największego obszarowo państwa na kontynencie. Zawiadywana z Wiednia Przedlitawia, austriacka połowa imperium, składała się z tak odległych od siebie prowincji jak dla przykładu polsko-ukraińska Galicja i włoski Triest. Usytuowane w sercu Europy miasto, dziś stolica niewielkiej pozostałości po kilkusetletnim imperium - małej acz prężnej gospodarczo Austrii, wytworzyło specyficzną atmosferę: mieszankę niemieckiej solidności, słowiańskiej łagodności oraz południowego wyczucia smaku, gustu, lekkości. W nawiązaniu do wielowiekowej tradycji stolica Austrii stanowi punkt międzynarodowych spotkań, konferencji i kongresów na najwyższym szczeblu. Biuro Narodów Zjednoczonych w Wiedniu (UNOV) jest trzecią po Nowym Jorku i Genewie kwaterą ONZ; swe siedziby mają tu m.in. OBWE, OPEC, UNIDO, MAEA. W przeciwieństwie do Budapesztu Wiedeń wyraźnie odwraca się od Dunaju, koło śródmieścia przepływa jedynie Kanał Dunajski, zaś główny nurt rzeki oddalony jest o kilka km. Między Dunajem Starym a Nowym wzniesiono w latach 70. UNO-City, kompleks wysokościowców z siedzibami agend ONZ.

Hofburg. Jeden z największych zespołów pałacowych Europy. Rozbudowywany i przebudowywany od XIII do początków XX w. był rezydencją Habsburgów aż po upadek monarchii w 1918 r. Ogromny kompleks zajmujący południowo-zachodni skraj śródmieścia składa się z serii traktów, dziedzińców i placów zamkowych. Najstarsza część to Dziedziniec Szwajcarski, renesansową Bramą Szwajcarską połączony z głównym placem In der Burg. W nobliwych pomieszczeniach ulokowano placówki muzealne ważne dla historii nie tylko Austrii. Unikalną w skali świata kolekcję stanowi skarbiec, gdzie gromadzone są sakralne precjoza i insygnia władzy cesarskiej, wśród nich królewska korona wykonana ok. 980 r. dla Ottona II. Wielkim zainteresowaniem cieszą się także prywatne apartamenty cesarskiej pary Franciszka Józefa i Elżbiety (Sisi). Kompleks pałacowy obrzeżają wspaniale utrzymane ogrody: od południa Burggarten, niegdyś niedostępny dla publiczności, zaś od północy - Volksgarten. Część zespołu zajmowana jest przez biura najwyższych władz państwowych Republiki Austrii.

Katedra św. Stefana. Dominująca nad miastem świątynia stanowi od stuleci jeden ze znaków rozpoznawczych Wiednia. Pierwotny kościółek farny został w 1258 r. strawiony przez pożar. Na jego miejscu Przemysł Ottokar II polecił wznieść romańską bazylikę, której przebudowa między 1304 a 1450 r. nadała gotycką formę. Charakterystyczna wieża południowa, przez wiedeńczyków zwana Steffl, mierzy 136,4 m i jest jedną z najwyższych kościelnych wież na świecie. Niedokończoną niższą (68,3 m) wieżę północną pokrywa renesansowa kopuła. Cenne wyposażenie wnętrza, w tym wykonana z siedmiu bloków piaskowca późnogotycka kazalnica z 1515 r.

Wzdłuż Ringu. Główną arterią centralnej części miasta jest Ringstraße. Okalający Innere Stadt piękny bulwar biegnie linią dawnych murów obronnych rozebranych w 1857 r. Licząc (włącznie z Franz-Josefs-Kai) ponad 5,2 km długości parokrotnie zmienia swą nazwę, zawsze jednakże zachowując jako rdzeń słowo Ring, np. Schubertring czy Burgring. Przy Ringu stoi wiele reprezentacyjnych obiektów z czasów świetności Austro-Węgier. Należą do nich m.in. budynki parlamentu, ratusza, uniwersytetu i giełdy, a także Teatru Dworskiego i Opery Państwowej.

Pałac Schönbrunn. Kompleks pałacowo-parkowy na zachód od śródmieścia w 13. dzielnicy Hietzing. Jeden z najcenniejszych w Europie, przez UNESCO wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa. Pierwotnie były to rewiry łowieckie. Po pokonaniu Turków przystąpiono do budowy letniej rezydencji cesarskiej, która miała swym przepychem przyćmić paryski Wersal. Prace trwały od 1695 do 1749 r. Z 1441 pałacowych pomieszczeń zobaczyć można 45 komnat, w tym Salon Lustrzany, Gabinet Chiński, Salę Ceremonialną, Pokój Starej Łąki, Pokój Napoleona i Pokój Milionów. Miłośnicy historii kojarzą Schönbrunn z układu pokojowego narzuconego Cesarstwu Austrii przez napoleońską Francję w 1809 r.

Kahlenberg. Wyniosłe na 484 m npm jedno ze wzgórz Lasu Wiedeńskiego, najdalej na płn.-wsch. wysuniętego fliszowego pasma Alp. Miejsce to trwale wpisało się na karty historii Europy. Niedzielnym rankiem 12 IX 1683 r. sprzymierzone wojska niemieckie, austriackie i polskie, dowodzone przez Jana III Sobieskiego, ruszyły stąd na odsiecz oblężonemu przez Osmanów od 61 dni miastu. Dziś Kahlenberg jest popularnym celem krótkich wypraw wiedeńczyków, zwłaszcza w weekendy. Z tarasu widokowego można delektować się panoramą stolicy z płynącym w dole Dunajem. Niedaleko wśród nasłonecznionych winnic pyszni się Grinzing - dawna wieś znana z rustykalnych lokali serwujących młode wino (Heuriger).

Prater. Rozległe tereny rekreacyjne między Kanałem Dunajskim a Dunajem. Najbardziej znaną ich częścią jest wesołe miasteczko, a jego symbolem Riesenrad - ważąca 430 ton potężna karuzela z 1897 r. Nazwa pochodzi od włoskiego słowa prato (łąka, błonie). W XVII w., daleko poza granicami ówczesnego miasta, uprawiali tutaj swoje rzemiosło garbarze.

Jarosław Swajdo

Written for Carta Blanca 2009

O MNIE

KSIĄŻKI

CZYTELNIA

GALERIE

OFERTA

MAIL