|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dzieje położonego w sercu kraju regionu kielecko-radomskiego vel radomsko-kieleckiego, obecnie w większej swej części stanowiącego województwo świętokrzyskie oraz włączonego do ościennych województw mazowieckiego i łódzkiego, to w dużym stopniu historia całej Polski. Ziemia ta, jedna z prowincji państwa wczesnopiastowskiego, tworzyła przez setki lat rozległe, bo sięgające Pogórza Karpackiego województwo sandomierskie. Aż do rozbiorów było ono największym powierzchniowo na wszystkich ziemiach etnicznie polskich. W XIX w. miejsce Sandomierszczyzny zajęły na lewym, pozostałym przy Polsce brzegu Wisły gubernie radomska i kielecka, z których po 1918 r. wraz z terenami nad Przemszą i Brynicą powołano przedwojenne województwo kieleckie. Rozerwawszy historyczną całość ziem po obu stronach Wisły przełom XIX w. przyniósł utratę funkcji administracyjnych Sandomierza na rzecz Radomia i Kielc. Tym samym w odróżnieniu od innych obszarów kraju począł kształtować się region bicentryczny o dwóch równorzędnych ośrodkach i administracyjnych, i gospodarczych. Jednocześnie w tymże stuleciu doszło, przede wszystkim w północnej i środkowej części regionu, do utraty świadomości przynależenia do historycznej Małopolski, z biegiem czasu zastąpionej poczuciem związku z sąsiednimi rejonami Królestwa Kongresowego - zwłaszcza z Warszawą. Skomplikowane dzieje podziałów administracyjnych w połączeniu z brakiem jednego centralnego ośrodka odbiły się na potocznym nazewnictwie tych terenów, wymiennie określanych ziemią sandomierską, ziemią radomską, ziemią kielecką, regionem świętokrzyskim czy - nawiązując do pradawnych tradycji przemysłowych - nawet regionem staropolskim, jakkolwiek każde z owych mian ma także własne i tylko im właściwe węższe znaczenie. Przeciwnie niż inne pozycje na temat Kielecczyzny publikacja niniejsza przedstawia omawiane zagadnienie z szerszej perspektywy, na tle całego kraju. Ponadto autor, równomiernie rozkładający swe zainteresowania na historię i geografię, nie trzyma się sztywno badanego problemu, w wielu miejscach znacznie wykracza poza jego zakres sygnalizując sprawy o innej, choć pokrewnej tematyce, przykładem procesy demograficzne czy urbanizacyjne. Dość sucha z natury rzeczy treść urozmaicona jest cytatami z literatury pięknej tudzież starannie dobranymi, przeważnie współczesnymi do opisywanych okresów mapkami i ilustracjami. Pozycja ukazała się nakładem Agencji JP, od lat czołowego wydawnictwa na rynku regionalików świętokrzyskich. |
